Trening ogólnorozwojowy w tenisie — jak uzupełnić grę na korcie?

Trening ogólnorozwojowy w tenisie to przygotowanie siły, mocy, sprawności ruchowej i kondycji potrzebnych do gry. Jego zakres powinien wynikać z możliwości zawodnika, częstotliwości zajęć tenisowych oraz kalendarza meczów. Nie trzeba wykonywać wszystkich ćwiczeń przydatnych w tej dyscyplinie na jednym spotkaniu. Ważniejsze jest wybranie tych, które odpowiadają aktualnym potrzebom i mieszczą się w całym tygodniu aktywności.

Tenisiści często zgłaszają się do mnie z dwóch powodów: obawiają się problemów przeciążeniowych lub chcą dłużej utrzymywać wysoką intensywność rywalizacji. W rozmowie zwracają też uwagę na powtarzalne obciążenie jednej strony ciała. Zanim dobiorę dodatkową pracę, przyglądam się temu, jak obecnie trenują i co sprawia im trudność. Innego programu potrzebuje osoba ucząca się podstaw ćwiczeń siłowych, a innego regularnie startujący zawodnik.

Co daje trening ogólnorozwojowy tenisisty?

Może rozwijać możliwości fizyczne, które wykorzystujesz podczas przemieszczania się i wykonywania uderzeń. W przygotowaniu warto uwzględnić zarówno nogi, jak i tułów oraz górną część ciała. Metaanaliza z 2023 roku wykazała korzyści treningu uzupełniającego dla szeregu zdolności fizycznych i prędkości uderzeń u zdrowych młodych oraz dorosłych tenisistów. Nie oznacza to jednak, że poprawa wyniku ćwiczenia automatycznie przełoży się na lepsze decyzje i skuteczność meczową.

Dlatego przygotowanie motoryczne łączymy z pracą tenisową. Trening poza kortem może rozwijać możliwości potrzebne do wykonania ruchu, natomiast ich wykorzystanie wymaga praktyki w grze. Warto też dokładnie nazywać cel: poprawa siły, jakości lądowania i utrzymania intensywności to różne zadania. Od tego zależą wybór ćwiczeń, sposób wykonania oraz przerwy.

Jakie ćwiczenia na nogi wykorzystuję w przygotowaniu tenisisty?

Łączę zadania dynamiczne z ćwiczeniami siłowymi, dobierając je do etapu pracy. W części dynamicznej korzystam ze skoków w dal, skoków do boku z nogi na nogę, drop jumpów oraz krótkich zadań szybkiej pracy stóp. W części siłowej wykorzystuję między innymi przysiady bułgarskie, wejścia na podwyższenie, hip thrusty i martwe ciągi. Są to możliwości wyboru, a nie obowiązkowy zestaw do wykonania w całości.

Rodzaj pracyPrzykłady z mojej praktykiNa co zwracam uwagę przy doborze?
Odbicie i lądowanieSkok w dal, skoki boczne z nogi na nogęDopasowanie odległości i trudności do kontroli ruchu
Szybkie odbicie po kontakcieDrop jump, czyli zeskok z następującym po nim odbiciemWcześniejsze opanowanie prostszych zadań, wysokość i jakość wykonania
Szybka praca stópKrótkie zadania typu footworkCel zadania i sposób przeniesienia go do dalszego przemieszczenia
Siła nóg i bioderPrzysiad bułgarski, wejście ze sztangą na box, hip thrust, martwy ciągWariant, obciążenie i zakres odpowiadające umiejętnościom
Praca w płaszczyźnie czołowej i stawu skokowegoPrzysiad kozacki, wspięcia na palceDostępny zakres ruchu i stopniowe zwiększanie wymagań

Sztanga na plecach podczas wejścia na box czy trudniejszy skok nie są punktem wyjścia dla każdego amatora. Można rozpocząć od prostszej wersji, niższego podwyższenia lub mniejszego oporu. Podobnie krótki kontakt z podłożem ma sens wtedy, gdy ćwiczący potrafi wykonać zadanie w zamierzony sposób. Samo szybkie przestawianie stóp nie opisuje jeszcze sprawności poruszania się na korcie.

Pierwszy krok, hamowanie i reakcję na zagranie omawiam osobno we wpisie o treningu szybkości w tenisie. Tutaj są częścią szerszego przygotowania. Dzięki temu można rozwijać wymagany element bez zamieniania całej sesji w zbiór ćwiczeń szybkościowych. Zakres pracy powinien pozostawać powiązany z tym, co robisz już na korcie.

Po co tenisiście trening tułowia i rzuty piłką lekarską?

Tułów musi uczestniczyć w dynamicznym ruchu, a w innych zadaniach pomagać utrzymać określoną pozycję. Dlatego korzystam zarówno z rzutów piłką lekarską, jak i ćwiczeń wymagających kontroli ustawienia ciała. W części dynamicznej wybieram rzuty zza głowy, sprzed klatki piersiowej oraz rotacyjne. W części stabilizacyjnej wykorzystuję plank, side plank, bear walking, Pallof press i hollow body.

Nie traktuję tych ćwiczeń jako zamienników. Rzut ma inne wymagania niż utrzymanie pozycji w podporze, a Pallof press inne niż dynamiczna rotacja. Dobieram wariant do celu i możliwości zawodnika. Opór piłki lub gumy powinien pozwalać wykonać zamierzone zadanie, zamiast wymuszać przypadkową zmianę ruchu.

Nie trzeba też kopiować uderzenia tenisowego z ciężkim obciążeniem, żeby rozwijać przydatne zdolności. Rzuty są narzędziem przygotowania, natomiast technikę serwisu czy forhendu doskonalimy w pracy tenisowej. Badania nad treningiem nerwowo-mięśniowym wskazują na możliwości poprawy wybranych parametrów fizycznych i tenisowych. Nie potwierdzają jednak, że pojedynczy zestaw rozwiąże wszystkie ograniczenia zawodnika.

Jak ćwiczę górną część ciała i obręcz barkową?

Wykorzystuję ruchy przyciągania, wypychania oraz zadania dobrane do pracy obręczy barkowej. W programie mogą znaleźć się wiosłowania oburącz i jednorącz, także z użyciem wyciągu dolnego lub górnego. Korzystam również z pompek, wyciskania półsztangi w klęku, arnoldek, Y raises oraz ćwiczeń rotatorów z gumą. Wybór i ilość pracy zależą od osoby, pozostałego programu oraz reakcji na obciążenie.

Ćwiczenia z gumą nie stanowią samodzielnej ochrony barku, a dodanie wiosłowania nie gwarantuje usunięcia problemów wynikających z gry. Ważne są cały program, progresja i tolerancja wysiłku. Przy utrzymujących się dolegliwościach potrzebna jest odpowiednia ocena medyczna lub fizjoterapeutyczna. Sama jednostronność dyscypliny również nie oznacza, że każdą różnicę między stronami trzeba bezwzględnie wyrównać.

Jak połączyć dwa treningi motoryczne z grą 2–3 razy w tygodniu?

W mojej praktyce najczęściej są to dwie jednostki przygotowania fizycznego. Pierwszego dnia łączę moc górnej części ciała z siłą nóg, a drugiego — siłę górnej części ciała z mocą nóg. W obu jednostkach ćwiczenia tułowia stanowią stały fundament programu. Dobór ćwiczeń i ilość pracy dopasowuję do aktualnych potrzeb zawodnika oraz obciążeń tenisowych.

Element tygodniaZałożenie organizacyjne
Pierwsza jednostka motorycznaMoc góry ciała, siła nóg i praca tułowia; pozostałe zadania zgodnie z priorytetem
Druga jednostka motorycznaSiła góry ciała, moc nóg i praca tułowia; dobór ćwiczeń i ilości pracy do celu oraz regeneracji
Zajęcia tenisoweUwzględnienie ich intensywności, długości i miejsca w tygodniu
Mecz lub turniejKorekta programu przygotowania fizycznego przed startem

To opis sposobu organizacji współpracy, a nie dowód, że każdy amator potrzebuje pięciu jednostek tygodniowo. Dla osoby dotychczas grającej raz w tygodniu taki skok aktywności może być zbyt duży. Inaczej wygląda też tydzień z luźną grą, a inaczej z kilkoma wymagającymi spotkaniami. Częstotliwość trzeba odnieść do doświadczenia, dostępnego czasu i regeneracji.

Gdzie w takim planie jest miejsce na kondycję?

Pracę kondycyjną dobieramy do potrzeb i wysiłku wykonywanego już podczas gry. Jeśli trudność dotyczy utrzymania intensywności w kolejnych gemach, warto przyjrzeć się zarówno wydolności, jak i długości wymian, przerwom oraz zmęczeniu z całego tygodnia. Dwie opisane jednostki siła-moc nie zastępują automatycznie przygotowania kondycyjnego. Nie ma jednak powodu, żeby każdemu dokładać ten sam blok interwałów.

Najpierw warto ustalić, czy problem pojawia się od początku gry, czy narasta dopiero po dłuższym czasie. W pierwszej sytuacji ograniczeniem może być inny element niż zdolność do powtarzania wysiłku. Dopiero po takiej ocenie można wybrać formę oraz miejsce pracy kondycyjnej. Sposoby dobierania obciążenia rozwijam w poradniku o treningu kondycyjnym.

Co zmieniam w treningu przed meczem lub turniejem?

Najczęściej ograniczam objętość pracy siłowej podczas jednostki, zamiast automatycznie usuwać spotkanie. Zmniejszenie objętości może oznaczać mniej serii albo mniej zadań siłowych. Konkretna decyzja zależy od programu i kalendarza gry. Pozwala to zachować regularność współpracy, dopasowując ilość pracy do aktualnej sytuacji.

Nie utrzymuję jednak liczby zajęć za wszelką cenę. Jeśli podopieczny zgłasza potrzebę dodatkowego odpoczynku, uwzględniamy ją przy planowaniu. Warto również sprawdzić, jak znosi pozostałe zadania dynamiczne — sama redukcja serii siłowych nie opisuje całego obciążenia sesji. Tydzień turniejowy wymaga oceny całości, a nie zastosowania jednego stałego procentu redukcji.

Jak zacząć trening ogólnorozwojowy w tenisie na Ursynowie?

Zacznij od określenia, czego brakuje Ci podczas gry, i zebrania informacji o obecnym tygodniu aktywności. Zapisz częstotliwość zajęć, planowane mecze oraz dotychczasowe doświadczenie z ćwiczeniami siłowymi. Jeśli mieszkasz na Kabatach lub Natolinie i chcesz połączyć tenis z przygotowaniem na Ursynowie, uwzględnij również możliwość regularnego docierania na spotkania. Plan powinien być wykonalny obok gry, pracy i obowiązków.

Jeśli potrzebujesz pomocy w wyborze ćwiczeń oraz dopasowaniu obciążeń do tenisa, sprawdź ofertę indywidualnego treningu motorycznego w Warszawie i zapytaj o termin. Ustalimy priorytety oraz zakres pracy odpowiadający Twoim możliwościom. Współpraca na Ursynowie pozwala następnie obserwować reakcję na program i wprowadzać potrzebne zmiany.

Źródła

  1. Effects of athletic training on physical fitness and stroke velocity in healthy youth and adult tennis players: A systematic review and meta-analysis (2023). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36704261/
  2. Effects of neuromuscular training on tennis players: a systematic review and meta-analysis (2025). https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40605097/
Marcin Przysiwek
Marcin Przysiwek

Trener przygotowania motorycznego i trener personalny z blisko 20-letnim doświadczeniem. Absolwent AWF Warszawa, uczestnik specjalistycznych szkoleń EXOS i Barca Innovation Hub. Były trener przygotowania motorycznego młodzieżowych reprezentacji Polski w koszykówce. W pracy łączę wiedzę naukową z praktyką treningową, pomagając sportowcom rozwijać siłę, szybkość i wydolność.

Artykuły: 106
    0
    Twój koszyk
    Twój koszyk jest pusty, pora coś z tym zrobić!Wejdź do sklepu