Warszawa - Ursynów | Pon - Pt 8:00-19:00

Hipertrofia mięśniowa to zwiększenie rozmiaru mięśni, do którego może prowadzić regularny trening oporowy. Jeśli grasz w piłkę, koszykówkę albo uprawiasz inny sport, przed blokiem pracy nad masą warto ustalić, w czym dodatkowe mięśnie mają Ci pomóc. U piłkarza może chodzić o grę w kontakcie, u koszykarza o utrzymanie pozycji pod koszem. Od tego celu zależy, które partie warto rozwijać i jakie wyniki sprawdzić po zakończeniu bloku.
Czym różni się budowanie masy mięśniowej od treningu siły?
Rozmiar mięśnia wpływa na jego potencjał do wytwarzania siły. Wynik w konkretnym ćwiczeniu zależy także od techniki i tego, jak sprawnie potrafisz wykonać ruch pod obciążeniem. Możesz więc poprawić wynik w przysiadzie dzięki regularnej pracy z cięższą sztangą, zanim zauważysz wyraźną zmianę obwodu uda. Możesz też rozbudować mięśnie, korzystając z lżejszego ciężaru i większej liczby powtórzeń. Przeglądy badań pokazują, że cięższe obciążenia są na ogół korzystniejsze dla rozwoju siły maksymalnej, a wzrost mięśni można uzyskać przy różnych obciążeniach.
Jeśli Twoim celem jest lepsza gra, po bloku warto przyjrzeć się trzem rzeczom. Czy zmieniła się masa lub skład ciała? Czy poprawiły się wyniki w wybranych ćwiczeniach? Jak wypadasz w zadaniu ważnym dla Twojej dyscypliny? Dla zawodnika, który bazuje na pierwszych metrach sprintu, użyteczną próbą kontrolną może być bieg na 5 lub 10 metrów. Jeśli ważniejszy jest wyskok, to właśnie jego warto powtórzyć w zbliżonych warunkach.
Ile serii i powtórzeń robić na hipertrofię?
Zakres 8–12 powtórzeń to praktyczna opcja, a mięśnie mogą rosnąć także przy mniejszej lub większej liczbie powtórzeń. Dobierając zakres, uwzględnij ćwiczenie i to, co ogranicza Cię pod koniec serii. W podciąganiu z dodatkowym ciężarem sensownym wyborem może być krótsza seria. Przy uginaniu przedramion z hantlami łatwo zastosować lżejszy ciężar i wykonać więcej powtórzeń. W obu przypadkach patrz na wysiłek w serii oraz liczbę takich serii w tygodniu.
- Objętość tygodniowa. Policz serie, w których dana partia rzeczywiście wykonuje istotną pracę. Jeśli robisz już wyciskanie i pompki, triceps pracuje w obu ćwiczeniach. Weź to pod uwagę, zanim dołożysz kolejne serie prostowania ramion. Większa tygodniowa objętość może sprzyjać hipertrofii, ale użyteczna dawka zależy też od tego, ile pracy jesteś w stanie powtarzać z odpowiednią jakością.
- Zapas powtórzeń (RIR). Jeśli kończysz serię po ośmiu powtórzeniach i oceniasz, że wykonałbyś jeszcze dwa w tej samej technice, masz około 2 RIR. To pozwala sensowniej porównać dwie serie po osiem powtórzeń, które mogły wymagać zupełnie innego wysiłku. Analiza badań sugeruje, że kończenie serii bliżej upadku może sprzyjać hipertrofii, choć dokładny optymalny zapas pozostaje niepewny. Serie z zapasem również pozwalają budować mięśnie.
- Progresja. Jeśli ćwiczysz w zakresie 6–8 powtórzeń, możesz zacząć od zwiększania liczby powtórzeń przy tym samym ciężarze. Gdy wykonujesz po osiem w zaplanowanych seriach, utrzymujesz technikę i masz założony zapas, zwiększ nieco ciężar i wróć do dolnej części zakresu. Dzięki temu możesz ocenić postęp w tym samym ćwiczeniu bez zmieniania kilku parametrów jednocześnie.
Czy wolne opuszczanie ciężaru pomaga budować mięśnie?
Wolniejsze opuszczanie ciężaru daje Ci więcej czasu na kontrolę pozycji, toru ruchu i zakresu. W przysiadzie bułgarskim może to oznaczać spokojne zejście w dół bez utraty równowagi, a w wyciskaniu świadome poprowadzenie sztangi do klatki. Przeglądy badań nie wskazują jednej prędkości powtórzenia, która dawałaby najlepsze efekty hipertroficzne. Tempo dobieram więc do tego, co chcę uzyskać w ćwiczeniu. Jeśli zmieniam je w trakcie bloku, uwzględniam to przy porównywaniu ciężaru i liczby powtórzeń.
Jak połączyć trening na hipertrofię z meczami?
Zacznij od terminu najważniejszej gry, a dopiero potem wyznacz dzień na mocniejszy trening siłowy. Jeśli grasz w weekend, wymagającą pracę nóg możesz zaplanować na początku tygodnia. Jeżeli po dołożeniu serii czujesz, że na kolejnym treningu trudniej Ci przyspieszać albo odbijać się od podłoża, przyjrzyj się ilości i rozkładowi pracy. Przy dwóch wizytach na siłowni możesz rozdzielić ćwiczenia między dni lub nadać każdej jednostce inny cel. Więcej o takich układach znajdziesz we wpisie „Jak często trenować siłowo?”.
W trakcie bloku zwracam uwagę na prędkość sztangi w ćwiczeniach dynamicznych oraz na to, jak zawodnik wykonuje skoki i ćwiczenia balistyczne. Do tego dochodzi jego ocena. Jeśli mówi, że ma „ciężkie nogi”, sprawdzam, czy to pojedynczy gorszy dzień, czy sytuacja powtarza się po mocniejszej jednostce. W tym drugim przypadku mogę ograniczyć liczbę serii, zmienić ciężar albo przesunąć część pracy na inny dzień. Po zmianie obserwuję, jak zawodnik radzi sobie na kolejnym treningu i w grze.
Jak wyglądał blok hipertrofii u piłkarza z IV ligi?
Piłkarz zgłosił się do mnie, bo przegrywał pojedynki i sądził, że potrzebuje lepszego przyspieszenia. Zaczęliśmy od pomiarów sprintu na 5, 10 i 20 metrów. Wyniki uznałem za bardzo dobre jak na jego poziom gry. Dopiero w rozmowie wyszło, że jako bardzo szczupły zawodnik obawiał się kontaktu z przeciwnikiem, nawet kiedy na pierwszych metrach udawało mu się zdobyć przewagę. Postanowiliśmy więc popracować nad masą i siłą, a czasy sprintów wykorzystać do kontroli.
Mocniejszą sesję umieściliśmy na początku tygodnia, żeby zostawić zawodnikowi czas na regenerację przed meczem. W przysiadzie bułgarskim i wyciskaniu sztangi położyłem nacisk na kontrolowane opuszczanie ciężaru. W ćwiczeniach na ramiona do dwóch serii po osiem powtórzeń dodałem trzecią na maksymalną liczbę powtórzeń w zadanym tempie. Tak wyglądały wybrane elementy programu.
| Ćwiczenie | Powtórzenia | Tempo |
|---|---|---|
| Przysiad bułgarski | 6–8 | 4–0–1 |
| Wyciskanie sztangi na ławce płaskiej | 4–6 | 4–0–1 |
| Podciąganie z dodatkowym obciążeniem | 4–6 | 1–0–3 |
| Uginanie przedramion z hantlami | 2 × 8 i 1 seria na maksymalną liczbę powtórzeń | 2–0–2 |
| Prostowanie przedramion na wyciągu | 2 × 8 i 1 seria na maksymalną liczbę powtórzeń | 2–0–2 |
W wyciskaniu zapis 4–0–1 oznaczał cztery sekundy opuszczania sztangi, przejście bez pauzy i około jednej sekundy na wyciśnięcie. Po ośmiu tygodniach waga z analizą składu ciała wskazała wzrost szacowanej masy mięśniowej o 2,5 kg. Taki wynik traktuję jako oszacowanie, ponieważ na odczyt mogą wpływać warunki pomiaru, w tym nawodnienie.
| Dystans | Przed blokiem | Po 8 tygodniach |
|---|---|---|
| 5 m | 0,98 s | 0,97 s |
| 10 m | 1,61 s | 1,63 s |
| 20 m | 2,91 s | 2,90 s |
Czasy pozostały zbliżone, a w pracy dynamicznej nie pojawiły się sygnały, które skłoniłyby mnie do ograniczenia objętości. Zawodnik czuł się też pewniej w kontakcie z przeciwnikiem. W jego przypadku właśnie ta zmiana była ważna, bo z tym problemem przyszedł na trening. Więcej o tym, jak dobieram cel pracy i miejsce siłowni w tygodniu meczowym, przeczytasz we wpisie „Trener indywidualny – czy sportowcy go potrzebują?”.
Jeśli chcesz sprawdzić, czy w Twojej dyscyplinie warto teraz pracować nad masą, siłą czy dynamiką, zobacz indywidualny trening motoryczny w Warszawie. Na Ursynowie możemy dobrać próby kontrolne i ułożyć trening siłowy wokół Twoich treningów oraz startów.



